در این صفحه می خوانید ...
یکی از رایجترین اختلالات مکانیکی در بدن که کمتر به آن توجه میشود، سندروم سوپینیشن و پرونیشن پا است؛ مشکلی که از کف پا شروع میشود، اما میتواند پیامدهای جدیتری برای زانو، لگن و حتی ستون فقرات بهدنبال داشته باشد.
در طول سالهای فعالیتم، با مراجعان زیادی مواجه شدهام که بدون آنکه بدانند، سالها با الگوهای حرکتی اشتباه راه رفتهاند؛ نه به این خاطر که عضلهای ضعیف بوده، بلکه چون مغز یاد گرفته بود از مسیرهای نادرست فرمان حرکتی بدهد. و اینجاست که سوپینیشن یا پرونیشن بیش از حد، فقط یک “مشکل در کف پا” نیست، بلکه نشانهای از اختلال در سیستم عصبی-عضلانی بدن است.
ایجا بهصورت دقیق و کاربردی توضیح می دهم که سوپینیشن و پرونیشن چیست، چرا رخ میدهد، چه کسانی بیشتر در معرض آن هستند، و چطور میتوان درمان سندروم سوپینیشن و پرونیشن با روش nkt را انجام داد.
رزرو نوبت ارزیابی (حضوری/آنلاین)
سوپینیشن یا پرونیشن بیشازحد چیست و چرا نباید آن را فقط یک مشکل کف پا دانست؟
در نگاه اول، سوپینیشن یا پرونیشن بیشازحد ممکن است فقط یک مشکل در فرم پا به نظر برسد، مثلاً صاف بودن کف پا، یا برعکس، قوس بیش از حد آن. اما واقعیت این است که این اختلالها اغلب نتیجهی یک عدمتعادل عمیقتر در سیستم حرکتی بدن هستند، نه فقط یک نقص در ساختار پا.
در بسیاری از افرادی که به من مراجعه کردهاند، این سندرومها فقط بخشی از یک زنجیرهی حرکتی مختلشده بودهاند؛ زنجیرهای که از کف پا شروع میشود، اما به مفاصل زانو، لگن و حتی تا ستون فقرات و شانهها هم فشار وارد میکند.
در اینجا چیزی که اهمیت زیادی دارد، نوع نگاه به موضوع است:
آیا فقط به کف پا نگاه میکنیم؟ یا به این فکر میکنیم که چرا مغز دارد پا را مجبور به این الگوی حرکتی میکند؟
اینجاست که ارزیابیهای تخصصی NKT وارد عمل میشود. با تستهای دقیق و هدفمند، بررسی میکنم که آیا عضلاتی که باید ثبات پا را تأمین کنند (مثل عضلات عمقی ساق، سرینیها یا عضلات مرکزی بدن) به درستی در مدار هستند یا نه.
بسیاری از مواقع، عضلهای که نباید درگیر باشد، بیشفعال شده، و عضلهای که باید کار کند، «خاموش» شده—یعنی مغز دیگر به آن فرمان مؤثر نمیدهد.
برای همین است که پرونیشن یا سوپینیشن بیشازحد، صرفاً یک مشکل مکانیکی در پا نیست. اینها پاسخهای جبرانی بدن هستند به یک اختلال عمیقتر در سیستم حرکتی.
و وقتی درمان هم فقط به کف پا محدود شود (مثل کفی یا تمرینات عمومی تقویتی)، معمولاً یا جواب نمیدهد، یا بعد از مدتی برگشت میکند. چون اصل ماجرا، یعنی ارتباط مغز با عضلات، همچنان مختل باقی مانده است.
با رویکرد NKT، دقیقاً میتوان تشخیص داد که چه مسیرهایی در سیستم عصبی-عضلانی به درستی کار نمیکنند و درمان را از همان نقطه آغاز کرد—نه صرفاً از کف پا، بلکه از جایی که فرمان حرکتی مختل شده است.
چه کسانی در معرض سندرومهای حرکتی سوپینیشن و پرونیشن هستند؟
یکی از نکات مهم این است که سوپینیشن یا پرونیشن بیشازحد، فقط مخصوص یک گروه خاص نیست. این اختلالات حرکتی، میتوانند هم در افراد بسیار فعال دیده شوند، و هم در کسانی که ساعتهای زیادی بیتحرکند.
در واقع، چیزی که این دو طیف متفاوت را به هم وصل میکند، الگوی اشتباه استفاده از پاها و مسیرهای عصبی-عضلانی مختلشده است. اجازه دهید چند گروهی را که بیشتر در معرض این مشکلات هستند برایتان مشخص کنم:
- دوندگان و ورزشکاران پرتحرک، بهخصوص آنهایی که حرکات تکراری و پرشی دارند (مثل فوتبالیستها، بسکتبالیستها یا ورزشکاران کراسفیت). پاهای آنها دائم زیر بارهای بالا قرار میگیرد، و اگر عضلات تثبیتکننده ضعیف یا ناهماهنگ باشند، خیلی زود دچار الگوهای جبرانی مثل سوپینیشن یا پرونیشن میشوند.
- افرادی که ساعتهای طولانی روی پا میایستند، مثل معلمها، پرستارها یا فروشندهها. وقتی عضلات عمقی پا و لگن بهدرستی در مدار نباشند، بدن برای حفظ تعادل از مسیرهای اشتباهی کمک میگیرد، و این باعث فشار مداوم به ساختارهای کف پا میشود.
- افراد کمتحرک یا پشتمیزنشین، چون در نبود تحریک مناسب عضلات، خیلی از سیستمهای عصبیـعضلانی دچار «خاموشی عملکردی» میشوند. نتیجه؟ موقع راه رفتن یا ایستادن، عضلاتی وارد عمل میشوند که اصلاً نباید فعال باشند—و اینجاست که الگوهای حرکتی غلط شکل میگیرند.
- افرادی با کفش نامناسب: کفشهایی با قوس غیراستاندارد، پاشنهبلند، یا کاملاً تخت، میتوانند ارتباط عصبیـعضلانی کف پا با مغز را دچار اختلال کنند و با گذشت زمان زمینهساز بروز این سندرومها شوند.
در بسیاری از این افراد، مشکل از ظاهر پاها قابل تشخیص نیست. ممکن است پا کاملاً «نرمال» به نظر برسد، اما وقتی با ارزیابیهای NKT مسیرهای حرکتی بررسی میشود، میبینم که سیستم مغز و عضله مدتهاست از مسیر طبیعی خارج شده و همینجاست که درمان باید شروع شود.
نادیده گرفتن سندروم سوپینیشن و پرونیشن بیشازحد چه پیامدهایی برای بدن دارد؟
بارها در طول فعالیتم با مراجعینی روبهرو شدهام که برای درد زانو یا کمر مراجعه کردهاند، اما منشأ اصلی مشکلشان نه در زانو و کمر، بلکه در الگوی اشتباه حرکتی پاها بوده.
در ظاهر شاید این دو موضوع ربطی به هم نداشته باشند، اما وقتی بدن را بهعنوان یک سیستم یکپارچه ببینیم، کاملاً مشخص میشود که مکانیک اشتباه کف پا میتواند موجی از اختلالات جبرانی را در کل بدن ایجاد کند.
درواقع وقتی فردی دچار سندروم سوپینیشن و پرونیشن بیشازحد است، نحوهی فرود پا روی زمین تغییر میکند. این تغییر کوچک، باعث میشود مفاصل بالادستی، مثل زانو، لگن و حتی ستون فقرات، برای جبران این اختلال، وارد الگوهای حرکتی متفاوتی شوند.
بدن برای مدتی این جبران را تحمل میکند، اما در بلندمدت، نتیجه چیزی نیست جز:
- دردهای مزمن زانو بهخاطر فشارهای غیرطبیعی روی مفصل و رباطها
- درگیری عضلات سرینی و خمکنندهی ران که تعادل لگن را بههم میزنن
- ایجاد قوس یا چرخشهای غیرطبیعی در ستون فقرات که خودش منشأ کمردرد یا حتی درد گردن میشود.
این زنجیرهی جبرانی، در بسیاری از موارد بهقدری ریشهدار میشود که درمانهای موضعی دیگر جواب نمیدهند. یعنی فیزیوتراپی برای زانو، ورزش برای کمر یا حتی کفش طبی، نمیتواند الگوی حرکتی مغشوش را برگرداند.
اینجاست که درمان با روش NKT وارد صحنه میشود. با ارزیابیهای دقیق عصبیـعضلانی، میتوان عامل ریشهای این اختلالات را شناسایی کرد، نهفقط علائم را. وقتی مشخص شود کدام عضلات کمکار یا بیشفعال هستند و مغز از کدام مسیر اشتباه فرمان میدهد، میشود بهصورت هدفمند بدن را به تعادل برگرداند.
درمان مؤثر یعنی مداخله در جایی که مشکل واقعاً شروع شده، نه جایی که درد خودش را نشان میدهد.
چطور با کمک NKT میتوان سوپینیشن و پرونیشن را ارزیابی، تحلیل و اصلاح کرد؟
وقتی صحبت از درمان سندروم سوپینیشن و پرونیشن با روش nkt میشود، موضوع فقط استفاده از یک کفی طبی یا تمرین عمومی نیست. این اختلالات، اغلب نتیجهی یک عدمتعادل عمیق در سیستم عصبیـعضلانی بدن هستند. یعنی مغز، بهدلایل مختلف (مثل جبران یک آسیب قدیمی یا ضعف طولانیمدت برخی عضلات)، مسیرهای حرکتی نادرستی را جایگزین مسیرهای صحیح کرده.
کاری که در جلساتم با روش NKT انجام میدهم، دقیقاً شناسایی همین مسیرهاست.
ارزیابی با روش NKT چگونه است؟
در ابتدا، با تستهای اختصاصی نوروکاینتیک، بررسی میکنم که کدام عضلات درگیر الگوی حرکتی سوپینیشن یا پرونیشن شدهاند. این تستها تنها به کف پا محدود نمیشوند؛ چون همانطور که گفتیم، الگوی اشتباه ممکن است از ساق، لگن یا حتی بالاتنه منشأ گرفته باشد.
مثلاً ممکن است پرونیشن بیشازحد بهدلیل ضعف عضله تیبیال خلفی (که تثبیتکننده قوس داخلی پاست) باشد، یا سوپینیشن بهخاطر بیشفعال بودن عضله پرونئوس لانگوس شکل گرفته باشد. اما گاهی مشکل بهطور غیرمنتظرهای از به وجود میآید، مثلاً عضله مرکزیای که سالها بهدرستی درگیر نشده، یا حتی یک مشکل قدیمی که مسیر حرکتی را تغییر داده.
بعد از ارزیابی چه اتفاقی می افتد؟
وقتی عضلات کمکار یا بیشفعال شناسایی شد، با تکنیکهای دستی مخصوص NKT، ابتدا ارتباط عصبی عضلات مختلشده را بازسازی میکنم. به زبان سادهتر، به مغز یاد میدهم دوباره از مسیر صحیح استفاده کند. این مرحله بسیار کلیدیست، چون تا زمانی که مغز از مسیر اشتباه فرمان بدهد، هر تمرینی هم بیاثر میماند یا موقت عمل میکند.
برنامه تمرینی هدفمند است
بعد از بازسازی ارتباط عصبی، تمرینات اصلاحی مخصوصی طراحی میکنم که عضلات فعالشده را در مسیر صحیح تقویت کند و بدن را به تعادل عملکردی برگرداند. تمرینات سادهای که بهمرور در منزل قابل انجاماند و با هدف جایگزین کردن الگوی حرکتی جدید بهجای الگوی معیوب قبلی طراحی شدهاند.
در واقع، اینجا دیگر با درمانی روبهرو هستیم که فقط نشانهها را خاموش نمیکند، بلکه ریشه را اصلاح میکند. نتیجهاش هم چیزیست که در اغلب مراجعینم دیدهام:
❝ کاهش دردهای مزمن، بهبود عملکرد پا، و احساس تعادل و کنترل بیشتر در حرکت ❞
همین حالا اقدام کنید !
سوالات متداول دربارهی درمان تخصصی سوپینیشن و پرونیشن با روش NKT
آیا سوپینیشن یا پرونیشن بیشازحد فقط با کفش طبی یا کفی قابل درمان است؟
خیر. کفی یا کفش طبی فقط میتواند بهصورت موقتی علائم را کاهش دهد، اما اگر ریشهی عصبیـعضلانی مشکل اصلاح نشود، عملکرد پا همچنان معیوب باقی میماند. من در جلساتم با روش NKT دقیقاً به سراغ همین ریشهها میروم تا الگوی حرکتی از پایه بازسازی شود.
چه تفاوتی بین ارزیابی NKT و فیزیوتراپی معمولی وجود دارد؟
در NKT، تمرکز بر ارزیابی مسیرهای عصبیـعضلانی است؛ یعنی بررسی میشود که مغز چگونه فرمان حرکت را به عضلات میدهد و آیا این مسیر درست فعال میشود یا نه. برخلاف درمانهای موضعی، این روش اجازه میدهد علت اصلیِ اختلالات حرکتی شناسایی و اصلاح شود، نه فقط علائم آن.
آیا این درمان برای کودک یا نوجوان هم قابل انجام است؟
بله. در مواردی که الگوی حرکتی اشتباه از سنین پایین شکل گرفته، مداخله زودهنگام با NKT میتواند از پیشرفت اختلالات جبرانی در سایر بخشهای بدن جلوگیری کند. فقط باید ارزیابی دقیق انجام شود تا متناسب با سن، بدن و نیاز فرد برنامه تنظیم گردد.
چند جلسه برای اصلاح سوپینیشن یا پرونیشن لازم است؟
تعداد جلسات بستگی به شدت اختلال، میزان جبران در سایر عضلات، و همکاری فرد در انجام تمرینات دارد. اما معمولاً در همان جلسات ابتدایی، تغییر در حس تعادل و کاهش فشار روی پاها کاملاً محسوس میشود. مسیر درمان، قدمبهقدم و شخصیسازی شده جلو میرود.
آیا این روش فقط برای ورزشکاران است؟
نه، اصلاً. من بارها با افرادی کار کردهام که هیچ فعالیت ورزشی نداشتهاند، اما بهدلیل ایستادنهای طولانی، کفش نامناسب یا سبک زندگی کمتحرک، دچار این اختلالات شدهاند. مهم نیست ورزشکار باشید یا نه؛ مهم این است که بدنتان در تعادل نباشد و به اصلاح نیاز داشته باشد.
بعد از درمان با NKT، آیا احتمال برگشت اختلال وجود دارد؟
اگر عضلات اصلاحشده، بهدرستی در فعالیتهای روزمره و تمرینات تثبیت شوند، احتمال برگشت بسیار پایین است. در واقع هدف ما فقط اصلاح موقت نیست، بلکه آموزش مجدد به سیستم عصبیـعضلانی است تا الگوی درست بهعنوان مسیر اصلی حرکت در بدن تثبیت شود.